Στην πανέμορφη Οία, την Επανωμεριά της Σαντορίνης, μέσα σε ένα διώροφο παλαιό αρχοντικό, αποκαταστημένο στην αρχική του μορφή, ξετυλίγεται η ναυτική ιστορίας της Θήρας. Σπάνια αντικείμενα μεγάλων καραβοκύρηδων, πλούσιο φωτογραφικό υλικό και μια βιβλιοθήκη καταγράφουν χρόνο με το χρόνο τη συμβολή των Θηραίων στην ένδοξη ιστορία του Ελληνικού Ναυτικού.
Το Ναυτικό Μουσείο Θήρας (Ν.Μ.Θ.) ξεκίνησε με μια ιδιωτική πρωτοβουλία του πλοιάρχου του Εμπορικού Ναυτικού, Αντώνη Δακορώνια το 1956 και σήμερα στεγάζεται, σε ένα θαυμάσιο καπετανόσπιτο του 19ου αιώνα, δωρεά της Οιάτισσας Ντίνας Μανωλέσσου Μπιρμπίλη. Βαριές άγκυρες, ολοσκάλιστες ναυτικές κασέλες, και εξάντες, συνυπάρχουν με μοντέλα και υδατογραφίες παλιών και νέων πλοίων, «χνάρια» καρνάγιων, στολές και εργαλεία ναυπηγών. Το Ν.Μ.Θ πήρε επίσημη νομική υπόσταση σαν κοινωφελές ίδρυμα, με τη σημερινή του επωνυμία το 1981, με πρώτο νομικό συμβούλιο που απαρτιζόταν από τους Αντ. Δ. Δακορώνια, Νικ. Λ. Νομικό, Αριστ. Ι. Αλαφούζο, Νικ Κ. Ψύχα και τον Πρόεδρο της κοινότητας του χωριού της Οίας. Μέχρι σήμερα, αποτελεί ένα μοναδικό χώρο, ο οποίος μπορεί να προσφέρει ουσιαστική ενημέρωση στον επισκέπτη, για την μακραίωνη ναυτική μας ιστορία.
Τα εκθέματα
Μια επίσκεψη στο Ναυτικό Μουσείο Θήρας σίγουρα μένει αξέχαστη, αφού σε αυτό μπορείς να θαυμάσεις από κοντά σπάνια ακρόπρωρα, εξαρτήματα ναυτιλιακού εξοπλισμού, αχνάρια καρνάγιων, πίνακες, φωτογραφίες αλλά και σπάνια βιβλία, τα οποία σήμερα αποτελούν κειμήλια ανεκτίμητης αξίας.
Τα βιβλία που βρίσκονται στη βιβλιοθήκη του μουσείου ανήκουν σε δύο κατηγορίες. Τα εκπαιδευτικά βιβλία, από τις ναυτικές σχολές που λειτουργούσαν στο ελληνικό κράτος, από τη σύστασή του και τα βιβλία που περιέχονταν στη βιβλιοθήκη κάθε καπετάνιου, όπως για παράδειγμα βοηθήματα πλοήγησης καθώς και βιβλία που ήταν η «συντροφιά» στα ταξίδια.
Οι πίνακες είναι επίσης ένα ξεχωριστό κομμάτι του μουσείου. Στα πολυσύχναστα λιμάνια και τους ναυτικούς τόπους, στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ου αιώνα, αυτοδίδακτοι λαϊκοί ζωγράφοι, στην πλειοψηφία τους πρώην ναυτικοί, έναντι χαμηλής αμοιβής έπαιρναν παραγγελίες από τους καπετάνιους και ζωγράφιζαν το καράβι τους. Ένας από τους επώνυμους ζωγράφους της εποχής ήταν ο Αριστείδης Γλύκας από την Χίο, ο οποίος εργαζόταν στον Πειραιά και είχε ζωγραφίσει αρκετά από τα Σαντορινιά καράβια.
Οι φωτογραφίες του μουσείου, απεικονίζουν το ναυτικό δυναμικό του τόπου. Από τον απλό ναύτη, μέχρι τον καπετάνιο και τους πλοιοκτήτες της Επάνω Μεριάς του χωριού της Οίας, που το σύνολο του πληθυσμού του, ήταν ναυτικοί. Υπάρχουν επίσης φωτογραφίες του οικισμού τη χρυσή εποχή του εμπορίου και της ναυτιλίας. Επίσης στις φωτογραφίες αυτές, μπορεί να διακρίνει κανείς τα «υπόσκαφα» σπίτια που στέγαζαν τους ναυτικούς και τα «τσούρμα» των καραβιών.
Οι ναυτικές κασέλες του μουσείου περιείχαν τα απαραίτητα εφόδια των ναυτικών για τη ζωή τους μέσα στο πλοίο, ενώ τα μοντέλα ιστιοφόρων και άλλων πλοίων κλέβουν την προσοχή των επισκεπτών με τη λεπτομέρεια της κατασκευής τους. Αξίζει να αναφερθεί, ότι η πιστότητα και η τήρηση των αναλογιών είναι το κύριο χαρακτηριστικό τους, γι’ αυτό και είναι πολύτιμα για την μελέτη του τρόπου κατασκευής των σκαριών.
Τα όργανα και τα εξαρτήματα που εκτίθενται στο μουσείο προέρχονται συνήθως από τα ιστιοφόρα και τα ατμόπλοια και είναι όργανα ναυσιπλοΐας. Παράλληλα τα εργαλεία που μπορεί να συναντήσει ο επισκέπτης στον χώρο του μουσείου προέρχονται κυρίως από δύο καρνάγια της Σαντορίνης, που τον 19ο και 20ο αιώνα ναυπηγήθηκαν πολλά ιστιοφόρα. Πρόκειται για τα καρνάγια του Νομικού και του Βλάχου στην Αρμένη. Με αυτά τα ταπεινά εργαλεία «έχτιζαν» αυτά τα πανέμορφα καράβια.
Τέλος τα ακρόπρωρα είναι πραγματικά εντυπωσιακά. Ο λόγος για τα ξυλόγλυπτα έργα που κοσμούσαν την πλώρη των ξύλινων ιστιοφόρων και απεικονίζουν γυναίκες σε φυσικό ή λίγο μικρότερο του φυσικού μέγεθος. Υπάρχουν επίσης περιπτώσεις που τα ακρόπρωρα απεικόνιζαν θεούς της θάλασσας όπως Τρίτωνες και Ποσειδώνες.
Η ναυτική ιστορία της Σαντορίνης
Η ιστορία του νησιού, είναι ποτισμένη με την αλμύρα της θάλασσας και την νοσταλγία των μεγάλων ταξιδιών. Το 1850 τα ξύλινα καΐκια των «Απανωμεριτών» θαλασσοπόρων, χτισμένα με μεράκι και μαστοριά στους ταρσανάδες του Αμουδιού και της Αρμένης, διέσχιζαν την Μεσόγειο, κουβαλώντας κυρίως, το πολύτιμο, ηδύ Βισάντο: Το «λιαστό» σαντορινιό κρασί που γέμιζε για αιώνες τα δισκοπότηρα της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Τα ξύλινα ιστιοφόρα, ξεφόρτωναν στην Οδησσό το μεθυστικό τους φορτίο και επέστρεφαν φορτωμένα ξυλεία, σιτηρά, πανάκριβες πορσελάνες, βαρύτιμα ασημικά, χειροποίητες επιπλώσεις ακόμα και πιάνα για τις θρυλικές βεγγέρες των καπετανόσπιτων. Η ναυτική ιστορία της Οίας, είναι ιστορία ευμάρειας, πλούτου αλλά και πρόσκαιρου μαρασμού (γύρω στα 1900), που προκάλεσε η απώλεια της τεχνολογικής πρόκλησης του Ατμού. Μια παράδοση η οποία σύμφωνα με τους ιστορικούς ξεκίνησε πριν από 4 χιλιετηρίδες, όπου η Σαντορίνη ήταν ένα από τα μεγαλύτερα λιμάνια της Μεσογείου. Το Ναυτικό Μουσείο Οίας, διασώζει κάτι από τη λάμψη των αλλοτινών καιρών και ψιθυρίζει μια ιστορία πολυκύμαντη όπως η θάλασσα.
Ώρες Λειτουργείας: 10:00-14:00 & 17:00- 20:00 , καθημερινά εκτός Τρίτης μέχρι τις 15 Νοεμβρίου.
